Scratch, çocukların ve yeni başlayanların blok tabanlı programlama ile oyun, animasyon ve etkileşimli hikâyeler oluşturmasına yardımcı olan yaratıcı kodlama platformudur. Tarayıcıda kullanılabildiği gibi internet bağlantısı olmadan proje hazırlamak için resmî Scratch uygulaması da indirilebilir.
Scratch uygulaması hangi sistemlerde çalışır?
Scratch’ın resmî sayfaları güncel çevrimdışı uygulama için Windows 10+, macOS 10.13+, ChromeOS ve Android tablet seçeneklerini listeliyor. Çevrim içi sürüm ise scratch.mit.edu üzerinden modern web tarayıcısında kullanılabilir.
- Blok tabanlı görsel programlama
- Oyun, animasyon ve hikâye projeleri
- Windows ve macOS çevrimdışı uygulaması
- ChromeOS ve Android tablet seçenekleri
- Scratch topluluğunda proje paylaşımı
Çevrimdışı ve çevrim içi kullanım
Çevrimdışı uygulama internet olmadan proje oluşturmayı sağlar. Topluluk özellikleri, proje paylaşımı ve diğer kullanıcıların projelerini keşfetmek için scratch.mit.edu üzerindeki web sürümü kullanılır.
Robotik kodlama için alternatif
Scratch mantığını robotik, Python ve donanım projeleriyle birleştirmek istiyorsanız mBlock sayfamızı inceleyebilirsiniz.
Öğrenme sürecinde nasıl kullanılmalı?
Scratch blok tabanlı programlama öğrenimi için MIT tarafından sunulan eğitim platformudur. Çocuk hesaplarında topluluk paylaşımı, kullanıcı adı ve kişisel bilgi güvenliği konusunda rehberlik faydalıdır. Eğitim yazılımı en iyi sonucu düzenli ve ölçülü kullanımda verir. Tek oturumda uzun süre çalışmak yerine kısa hedefler belirlemek, tamamlanan alıştırmaları gözden geçirmek ve zorlanan konuları tekrar etmek daha sürdürülebilir bir öğrenme düzeni oluşturur.
Hesap ve cihaz hazırlığı
Kurum veya öğrenci hesabı kullanılıyorsa kullanıcı adı, sınıf/kurs bilgisi ve gerekli cihaz izinlerini ders başlamadan önce kontrol edin. Mikrofon, ses veya donanım bağlantısı gerekiyorsa kısa test yapın. Ortak bilgisayarda oturum açık bırakmayın.
Çocuk ve öğrenci gizliliği
Profil, proje veya topluluk paylaşımı bulunan platformlarda gerçek ad, okul, adres, telefon ve konum gibi bilgilerin herkese açık paylaşılmaması önemlidir. Ebeveyn ve öğretmenler yaşa uygun hesap ayarlarını ve topluluk kurallarını birlikte inceleyebilir.
İlgili eğitim aracı
Benzer öğrenme/kodlama içeriği için mBlock İndir sayfamıza da bakabilirsiniz. Her araç farklı yaş grubu ve öğrenme biçimine hitap ettiğinden, içerik düzeyini kullanıcıya göre seçin.
Pratik kontrol listesi
- Resmî uygulama ve kurum bağlantılarını kullanın.
- Hesap bilgilerini ortak cihazda kaydetmeyin.
- Ders öncesinde ses/donanım testini yapın.
- Öğrenci projelerini düzenli yedekleyin.
- Kişisel bilgileri toplulukta paylaşmayın.
Son kullanım kontrolü
Programı günlük iş akışınıza almadan önce küçük bir örnek işlem yapın. Çıktı, kayıt, bağlantı veya hesap davranışının beklendiği gibi olduğunu doğrulayın. Ortak bilgisayarda oturum ve geçmiş bilgilerini temizleyin; önemli veri üreten uygulamalarda düzenli yedek planı oluşturun. Güncel destek ve indirme bilgisi için üçüncü taraf arşiv yerine geliştiricinin resmî sayfasını esas alın.
İlerlemeyi değerlendirmek
Uygulamadaki puan veya tamamlanma yüzdesi öğrenmenin tek ölçüsü değildir. Öğrencinin öğrendiği kavramı kendi cümlesiyle açıklayabilmesi, yeni örnekte kullanabilmesi ve hatalarını anlayabilmesi daha anlamlıdır. Öğretmen veya ebeveyn, uygulama raporlarını gerçek çalışma gözlemleriyle birlikte değerlendirebilir.
Teknik sorun yaşanırsa
Ses gelmiyor veya cihaz bağlanmıyorsa önce uygulama içi ayar, işletim sistemi izinleri ve doğru giriş/çıkış aygıtını kontrol edin. Hesabı silip yeniden oluşturmak yerine kurum desteği veya resmî yardım sayfasındaki adımları izleyin.
Ek not: Önemli bir işleme başlamadan önce programın güncel resmî sürümünü kullandığınızı, yeterli disk alanı bulunduğunu ve gerekli hesabın doğru cihazda açık olduğunu kontrol edin. Beklenmeyen sonuçta işlemi tekrarlamadan önce günlük, çıktı veya hata mesajını kaydedin; böylece sorunun kaynağını daha kolay belirleyebilirsiniz.
Ek eğitim notu: Scratch projesini yalnız çevrim içi hesabın içinde bırakmak yerine önemli çalışmaların kopyasını dışa aktarmak faydalıdır. Böylece hesap erişim sorunu veya yanlışlıkla silme durumunda öğrenci projesi tamamen kaybolmaz.
