UNetbootin, Ubuntu ve diğer Linux dağıtımlarının ISO dosyalarından önyüklenebilir Live USB bellek oluşturmak için kullanılan ücretsiz açık kaynaklı araçtır. Windows, Linux ve macOS indirmeleri projenin resmî GitHub Pages sitesinde sunulur.
UNetbootin nasıl kullanılır?
Programın desteklediği Linux dağıtımlarından birini otomatik indirebilir veya elinizdeki ISO dosyasını seçebilirsiniz. Ardından hedef USB sürücüsü belirlenerek önyüklenebilir medya hazırlanır.
- Linux Live USB oluşturma
- Hazır dağıtım listesinden ISO indirme
- Yerel ISO dosyası kullanma
- Windows, Linux ve macOS indirmeleri
- Ücretsiz ve açık kaynak kullanım
Her ISO çalışır mı?
Hayır. UNetbootin’in kendi açıklamasına göre çoğu Linux ISO’su çalışabilir ancak tüm dağıtımlar USB’den aynı biçimde önyüklemeyi desteklemez. Linux dışı işletim sistemlerinin ISO yapısı farklı olabileceği için bunların çalışacağı garanti edilmez.
Güvenli indirme
UNetbootin projesi özellikle üçüncü taraf siteler yerine unetbootin.github.io üzerinden indirme yapılmasını önerir.
UNetbootin ile Live USB nasıl hazırlanır?
Programı açtıktan sonra desteklenen dağıtımlardan birini seçebilir veya önceden indirdiğiniz Linux ISO dosyasını gösterebilirsiniz. Sonraki adımda hedef USB belleği doğru seçmek en kritik noktadır. Yanlış sürücü seçimi mevcut verilerin üzerine yazılmasına yol açabileceği için işlem öncesinde USB üzerindeki önemli dosyaları yedekleyin.
ISO dosyasını nereden indirmeli?
Linux dağıtımının ISO dosyasını Ubuntu, Debian, Fedora veya kullandığınız dağıtımın kendi resmî sitesinden alın. Üçüncü taraf “hazır modifiye ISO” paketleri güvenlik ve bütünlük riski taşıyabilir. Dağıtım hash değerleri yayımlıyorsa indirme sonrasında doğrulama yapmak faydalıdır.
Her bilgisayar USB’den açılır mı?
USB hazırlandıktan sonra bilgisayarın BIOS/UEFI açılış menüsünden doğru aygıtı seçmek gerekir. Secure Boot, UEFI/Legacy modu ve dağıtımın önyükleme yapısı sonucu etkileyebilir. USB çalışmıyorsa hemen yeniden biçimlendirmek yerine ISO bütünlüğünü ve bilgisayarın boot ayarlarını kontrol edin.
UNetbootin mi Rufus mu?
Windows’ta önyüklenebilir USB hazırlamak için başka bir seçenek Rufus programıdır. Rufus özellikle Windows ve çok sayıda ISO senaryosunda gelişmiş seçenekler sunarken UNetbootin Linux Live USB odaklı sade bir yöntem sağlar. İhtiyacınıza göre seçim yapabilirsiniz.
Veri kaybını önlemek için
- USB bellekteki dosyaları önceden yedekleyin.
- Hedef sürücü harfini iki kez kontrol edin.
- ISO’yu resmî dağıtım sitesinden indirin.
- Kurulum sırasında bilgisayarın güç kaynağını kesmeyin.
- UNetbootin’i yalnız resmî proje sayfasından alın.
Kurulum sonrası USB’yi geri kullanmak
Live USB’ye artık ihtiyacınız yoksa belleği normal depolama için yeniden biçimlendirebilirsiniz. Bazı önyükleme araçları birden fazla bölüm oluşturduğu için Windows Disk Yönetimi gerekebilir. Yanlış diski biçimlendirmemek için disk kapasitesi ve sürücü adını dikkatle doğrulayın.
Persistent Live USB konusu
Bazı Linux dağıtımlarında Live USB üzerinde değişiklikleri kalıcı saklamak için persistence desteği gerekebilir. UNetbootin’in her dağıtım ve sürümde aynı persistence davranışını sunacağı varsayılmamalıdır. Böyle bir ihtiyacınız varsa kullandığınız dağıtımın güncel dokümantasyonunu kontrol edin ve USB’yi önemli verinin tek kopyası olarak kullanmayın.
Kurulum medyasını test etmek
USB hazırladıktan sonra gerçek bilgisayarı biçimlendirmeden önce mümkünse önyükleme menüsünden Live modda başlatıp klavye, ağ ve disklerin görüldüğünü kontrol edin. Kurulum ekranında hedef diski seçerken kapasite ve model bilgisine dikkat edin. Yanlış diski seçmek mevcut işletim sistemi ve dosyaların silinmesine yol açabilir.
Windows kurulum USB’si için: UNetbootin ağırlıklı olarak Linux Live USB senaryolarıyla bilinir. Windows ISO’su hazırlamak isteyen kullanıcılar Microsoft’un resmî medya oluşturma aracı veya desteklenen başka güvenilir USB yazılımlarını tercih etmelidir. Her ISO için aynı yöntemin uygun olduğunu varsaymak önyükleme hatalarına yol açabilir.
Ek güvenlik: İşlem öncesinde USB belleğin doğru kapasite ve modelde olduğunu kontrol edin. Bilgisayara birden fazla haricî disk bağlıysa gereksiz olanları geçici olarak çıkarmak yanlış hedef seçme riskini azaltır.
