Casus yazýlým; size yeterli bilgi, onaylama seçeneði veya denetim vermeden kendini bilgisayarýnýza yükleyen veya çalýþtýran yazýlýmdýr. Casus yazýlým bilgisayarýnýza bulaþtýktan sonra belirti göstermeyebilir, ancak çoðu zararlý yazýlým veya istenmeyen program türü bilgisayarýnýzýn çalýþmasýný etkileyebilir. Örneðin casus yazýlýmlar, çevrimiçi davranýþýnýzý izleyebilir veya hakkýnýzda bilgi toplayabilir (kiþisel olarak tanýmlanmanýza yardýmcý olan veya diðer özel bilgileriniz de dahil), bilgisayarýnýzýn ayarlarýný deðiþtirebilir ya da bilgisayarýnýzýn daha yavaþ çalýþmasýna neden olabilir.
 
Casus yazýlýmlar ve istenmeyen yazýlýmlar nereden gelmektedir? 
Ýstenmeyen yazýlým, web siteleri, karþýdan yüklenen programlar veya bir CD, DVD, harici sabit disk ya da baþka çýkarýlabilir medyadan yüklediðiniz bir program tarafýndan yüklenebilir. Casus yazýlýmlar en çok dosya paylaþýmý, ekran koruyucular veya arama araç çubuklarý gibi ücretsiz yazýlýmlar aracýlýðýyla yüklenir.
 
Farkýna varmadan casus yazýlým almýþ olabilir miyim? 
Evet, bazý casus yazýlýmlar katýþtýrýlmýþ komut dosyasý veya bir web sayfasýndaki program aracýlýðýyla web sitesinden yüklenebilir. Bazý istenmeyen yazýlýmlarýn, karþýdan yüklenebilir bir dosyayý kabul etmenizi gerektiren web açýlýr pencereleri veya ücretsiz yazýlýmlar aracýlýðýyla yüklenmesi gerekir. Ancak Windows'u güncel tutar ve güvenlik ayarlarýnýzý düþürmezseniz casus yazýlým bulaþma olasýlýðýný en aza indirebilirsiniz.
 
Açýlýr pencere bir programýn yüklenmesini kabul edinceye veya giriþ sayfamý deðiþtirinceye kadar kapanmazsa ne yapmalýyým? 
Bazý web siteleri sürekli olarak bir araç çubuðunu yüklemenizi veya giriþ sayfanýzý deðiþtirmenizi isteyen açýlýr pencereleri görüntüler. Böyle bir durumda, tarayýcý penceresini kapatmayý deneyin. Açýlýr pencereler görüntülenmeye devam ederse, ekranýnýzýn alt kýsmýnda bulunan görev çubuðundaki Internet Explorer düðmesini sað týklatýn ve Grubu Kapat'ý týklatýn. Son çare olarak, açýk diðer programlarý da kapatýp bilgisayarýnýzý yeniden baþlatýn.
 
Casus yazýlýmlarýn bilgisayarýma bulaþmasýný nasýl engelleyebilirim? 
Güncel bir casus yazýlým önleme yazýlýmý çalýþtýrýn. Windows'un bu sürümüyle birlikte gelen Windows Defender, kötü amaçlý yazýlýmlarýn, casus yazýlýmlarýn ve diðer istenmeyen yazýlýmlarýn veya reklam yazýlýmlarýnýn kendi kendini yüklemesini veya bilgisayarýnýzda çalýþmasýný engeller. Daha önceden yüklenmiþ kötü amaçlý yazýlýmlarý otomatik olarak bulur ve temizler.

Bilgisayarýnýzý güncel tutun. Microsoft, bilginiz olmadan casus yazýlým yüklenmesini engellemek için sýk sýk güvenlik güncelleþtirmeleri yayýnlar. Çoðu yeni virüsten koruma programýnda casus yazýlým korumasý bulunur ve güncel tutulmalarý gerekir. Windows otomatik güncelleþtirmelerini etkinleþtirmeniz, casus yazýlým ve virüsten koruma programlarýnýzý düzenli olarak güncelleþtirmeniz önerilir.

Yazýlýmý yüklemeden önce lisans sözleþmesini gözden geçirin. Web sitelerini ziyaret ettiðinizde sitenin önerdiði herhangi bir öðeyi karþýdan yüklemeyi otomatik olarak kabul etmeyin. Dosya paylaþým programlarý veya ekran koruyucular gibi ücretsiz yazýlýmlar karþýdan yüklerseniz, lisans sözleþmesini dikkatlice okuyun. Þirkete ait reklam ve açýlýr pencereleri kabul etmek zorunda olduðunuz maddeler olup olmadýðýna veya yazýlýmýn belirli bilgileri yayýmcýsýna gönderip göndermeyeceðine bakýn.

Casus yazýlýmlarý ve diðer istenmeyen yazýlýmlarý nasýl temizlerim?

Casus yazýlýmlarý temizlemenin en iyi yolu, bilgisayarýnýza kendisini yüklemeye çalýþan yazýlýmlarý izleyebilen ve daha önceden yüklenmiþ olabilecek istenmeyen yazýlýmlarý tarayýp temizleyen güncel bir casus yazýlým önleme yazýlýmý çalýþtýrmaktýr. Casus yazýlýmlarý ve diðer istenmeyen yazýlýmlarýn temizlenmesi ile ilgili daha fazla bilgi için, bkz. Windows Defender kullanma.

 


Kaynak
Microsoft